Groothandel in biologische levensmiddelen

De Nieuwe Band zet stap naar sociale duurzaamheid

Terwijl de grote supermarkten als de Albert Heijn hun eerste stappen in de richting van biologische producten zetten, is de natuurvoedingsbranche al bezig met een volgende stap. "Nu we in de buurt komen van een 100% biologisch assortiment, letten we steeds meer op sociale aspecten. Een product dat op sociaal gebied een onvoldoende krijgt, heeft z'n langste tijd gehad", vertelt Allard ten Dam van De Nieuwe Band in Marum, een groothandel in hoofdzakelijk biologische levensmiddelen.

In 1998 kende de natuurvoedingsbranche een omzetstijging van 11%, het afgelopen jaar van 5,5%. Bijna een halvering, maar in vergelijking met de gangbare supermarktbranche een forse groei. Ten Dam wijt de minder stijgende omzet aan de introductie van biologische producten in de supermarkten. Toch ziet hij die introductie niet als bedreiging. "In onze beginperiode werd biologisch gezien als onhaalbaar. De recente ontwikkelingen bewijzen dat er een grote markt voor biologische producten bestaat. Voor de biologische boeren is het een goede ontwikkeling, want de totale vraag is toegenomen. Nog niet zolang geleden was er een wachttijd om biologische melk te mogen leveren aan de zuivelcoöperaties. Die wachttijd is nu verdwenen."

Aanbod principiëler

Sinds de start van De Nieuwe Band in 1983, worden almaar strengere eisen gesteld aan het assortiment. 'Eerlijke' producten waren toen vooral producten zonder chemische toevoegingen. Ten Dam noemt pindakaas als voorbeeld: "Als reactie op pindakaas met een waslijst e-stoffen, kwam pure pindakaas op de markt. Zonder bindmiddel, zonder kleurstoffen. Natuurvoedingswinkels verkochten dergelijke pindakaas, ook al waren de pinda's niet biologisch geteeld. De laatste jaren streven we naar 100% biologische producten. En dat ook steeds beter, want steeds meer boeren gaan biologisch produceren, en verwerkers zien mogelijkheden om er producten van te maken. De branche is op de goede weg. Zes jaar geleden was 67% van onze omzet biologisch, vorig jaar 90%."
Biologische boeren moeten zich minimaal houden aan de normen gesteld in een Europese kaderwet. Deze wet is een consensus tussen verschillende landen. De Nieuwe Band kijkt verder dan enkel de biologische normen. "Wij vinden dat ecologische en sociale duurzaamheid hand in hand moeten gaan. Dus ook rekening houden met milieuzorg, met sociale verhoudingen, met fair trade. We kijken kritisch naar onszelf en naar onze producenten."

Sociale balans

We kunnen wel beweren dat we sociale duurzaamheid meewegen, maar hoe maken we het inzichtelijk? Met deze vraag startte De Nieuwe Band begin dit jaar, met 50.000 gulden subsidie van de Novem, het project productbeoordeling. Er komt een sociale balans, een instrument om aan te geven hoe levensmiddelen op milieu- en sociale factoren 'scoren'. Alle producten worden beoordeeld aan de hand van factoren zoals landbouwmethode, milieuvervuiling, energieverbruik en verpakking. Ten Dam: "We ontwikkelen toetsbare criteria voor de hele branche. Alle beoordelingsresultaten plaatsen we allereerst op onze Internetpagina. Een vervolg daarop moet zijn dat er informatiezuilen in natuurvoedingswinkels komen. Consumenten kunnen dan na het intypen van het product, informatie krijgen over onder meer de herkomst en de milieugebruiksruimte. Zo helpen we de consumenten met het maken van een bewuste keuze. Niet alleen de consumenten en de leveranciers, ook De Nieuwe Band als groothandel moet haar verantwoordelijkheid nemen. Leveranciers die een meerwaarde leveren, geven we een voorkeursbehandeling. Leveranciers die achterop lopen, benadelen we. Een jaar of drie geleden werd bijvoorbeeld een leverancier opgekocht door een multinational, die naast biologische
producten ook insecticiden en genetisch gemanipuleerde producten op de markt bracht. We hebben informatie daarover aan onze afnemers doorgespeeld en gelijktijdig de prijzen laten stijgen, ten gunste van de alternatieven. Daardoor daalde de omzet, totdat we het product volledig hebben gesaneerd."
Volgens Ten Dam heeft Nederland een inhaalslag voor de boeg. "In vergelijking met de rest van Europa lopen we achter. In Oostenrijk is 20% van het landbouwareaal biologisch, in Duitsland 8% en in Nederland 1%. De Nieuwe Band groeit. Nu al is ons magazijn te klein. Dit jaar gaan we een nieuwe hal bouwen, dan hebben we twee keer zoveel ruimte."

Meer informatie: De Nieuwe Band, Noorderringweg 12, 9363 TC Marum; Internetpagina: www.nieuweband.nl; email: info@nieuweband.nl; tel: 0594-64 33 55.